Jesteś tutaj: HomeBydgoszczW 1919 roku chciano stworzyć Niemiecką Republikę Wschodnią ze stolicą w Bydgoszczy

W 1919 roku chciano stworzyć Niemiecką Republikę Wschodnią ze stolicą w Bydgoszczy

Napisane przez  Ł.R. Opublikowano w Bydgoszcz niedziela, 07 lipiec 2019 22:45

- Rok 1919 to część wielkiego procesu historycznego, jakim było kształtowanie się obszaru Polski, która choć ogłosiła niepodległość 11 listopada 1918 roku i posiadał początki administracji państwowej, nie miała jednak ustalonych granic – mówił w prelekcji pt. Społeczeństwo Bydgoszczy, a Traktat Wersalski” dr Stefan Pastuszewski. Prelekcja poświęcona sytuacji politycznej w Bydgoszczy w 1919 roku, została wygłoszona 28 czerwca, w ramach obchodów 100 rocznicy podpisania Traktatu Wersalskiego.

 

Doktor Stefan Pastuszewski wspomniał, że w Bydgoszczy i najbliższych jej okolicach (mowa o dzisiejszych dzielnicach miasta) ludność polskojęzyczna stanowiła około 30% populacji, ale byli to też Żydzi, Białorusi i Ukraińcy, czyli nie koniecznie ludność całkowicie utożsamiająca się z niepodległościowymi dążeniami narodu polskiego. W 1916 roku władze pruskie chcąc pozyskać polskich rekrutów na fronty I wojny światowej zapowiedziały intencje utworzenia Królestwa Polskiego - Polacy w Bydgoszczy zajmowali postawę lojalistyczną, która wiązała się rzetelnie wypełnianiem obowiązku poborowego.

 

Postawa Polaków na Kujawach i w Wielkopolsce zmieniła się jednak - W drugiej połowie 1917 roku przywódcy ruchu polskiego w zaborze pruskim zmienili postawę na niepodległościową. (...)Posłowie polscy w parlamencie Rzeszy wygłosili oświadczenie o przyszłych granicach państwa polskiego, które w założeniach amerykańskich powinno objąć Kujawy i Wielkopolskę. I uzyskać dostęp do morza – wyjaśniał Pastuszewski - W Bydgoszczy powstał wówczas tajny komitet obywatelski, to są już elementy działania na rzecz Polski, którego liderami byli dr Jan Biziel i Melchior Wierzbicki. Już wtedy typowano osoby na urzędy i stanowiska zajmowane przez Niemców.

 

Niemiecka Republika Wschodnia

7 maja w Paryżu niemieckiej delegacji przedstawiono projekt traktatu pokojowego, który zakładał wejście Bydgoszczy w granice Polski, co wywołało akcje protestacyjne niemieckich nacjonalistów nad Brdą. Doszło do działań zbrojnych, agresji wobec aktywności politycznej Polaków w Bydgoszczy. Chciano powołać nawet nowe państwo Niemiecką Republikę Wschodnią.

 

Do akcji wkroczyli jednak robotnicy - Rada Robotnicza w Bydgoszczy opowiedziała się za przyjęciem traktatu wersalskiego, czyli przeciw rozpoczęciu wojny domowej. 25 czerwca 1919 roku, 3 dni przed ogłoszeniem traktatu pokojowego, odbyło się wspólne posiedzenie polskich i niemieckich organizacji robotniczych. W przyjętej rezolucji stwierdzono, że polscy i niemieccy robotnicy utworzą wspólną straż ludową, która zagwarantuje zachowanie spokoju i porządku Bydgoszczy do czasu ustanowienia polskich władz. Płaszczyzną tego międzynarodościowego posunięcia były interesy klasowe.

 

Rewolucja listopadowa

Główna przyczyną ogłoszenia 11 listopada przez Niemcy kapitulacji był wybuch rewolucji robotniczej w tym państwie. Wewnętrzne problemy państwa niemieckiego otworzyły pole do powodzenia Powstania Wielkopolskiego. Jak wynika z prelekcji dr Pastuszewskiego, rewolucja miała również wpływ na wydarzenia w Bydgoszczy. 11 listopada 1918 roku, gdy w Warszawie Polska ogłosiła niepodległość, w Bydgoszczy władzę przejęła Rada Żołnierzy.

 

 

Cały program konferencji w 100. rocznicę podpisania Traktatu Wersalskiego:

- dr Sławomir Łaniecki - Powstanie Wielkopolskie - Traktat Wersalski, a Bydgoszcz (więcej o tym wykładzie - ,Sukces Powstania Wielkopolskiego miał niebagatelny wpływ na rozstrzygnięcia konferencji pokojowej” )

- dr Monika Opioła-Cegiełka - ,,Żyjemy w tych czasach gdzie nie pora na żal". Ignacy Jan Paderewski o znękanej Ojczyźnie (więcej o tym wykładzie - Traktat Wersalski ukoronował wykonywaną przez lata pracę )

- dr Stefan Pastuszewski - Społeczeństwo Bydgoszczy, a Traktat Wersalski

 

Za pomoc w przygotowaniu materiału dziękujemy Urzędowi Miasta Bydgoszczy, dziękujemy także Towarzystwu Pamięci Powstania Wielkopolskiego za uświetnienie obchodów.

 

Zainteresowanych tematyką zapraszamy również do serwisu: www.niepodleglabydgoszcz.pl

 

Komentarze

Warte obejrzenia

  • Dziesięć lat temu ostatni raz na Zawiszy grała pierwsza reprezentacja

    18 listopada 2009 roku reprezentacja Polski podejmowała na stadionie bydgoskiego Zawiszy reprezentację Kanady. Przez kolejną dekadę nie było nam dane oglądać pierwszej piłkarskiej reprezentacji podczas meczu w Bydgoszczy. Tamto spotkanie mogło zostać zapamiętane przez oprawę, jaką przygotowali miejscowi kibice Zawiszy pt. ,,Z orłem w koronie po jednej stronie”.

    Etykiety: piłka nożna
  • Nasz bohater!

    We wtorkowy wieczór w meczu eliminacji do Euro 2020 na Stadionie Narodowym reprezentacja Polski pokonała Słowenię 3:2, pieczętując zwycięstwo grupie G, co skutkuje awansem do turnieju. Decydującego gola zdobył Jacek Góralski, chłopak z Bydgoszczy.

    Etykiety: Jacek Góralski

Wiadomości sportowe

  • Dobiega końca Europejski Tydzień Autyzmu

    W dniach 1- 8 grudnia trwa Europejski Tydzień Autyzmu, którego celem jest zwrócenie uwagi na wyjątkowość osób objętych spektrum autyzmu, w celu z jednej strony wyrażenia solidarności z osobami ze spektrum, ale też budowania większej świadomości społecznej. Warto wspomnieć o tym tygodniu, także z tego powodu, że mieliśmy w regionie kilka akcentów.

    Etykiety: autyzm
  • Tragedia pod Grudziądzem. Zginął były parlamentarzysta

    Dzisiaj w wieku 66-lat zginął w wypadku drogowym Janusz Dziecioł, któremu sławę przyniósł występ w pierwszej polskiej edycji reality show Big Brother. Zdobyta sława pozwoliła mu zostać posłem VI i VII kadencji Sejmu z okręgu toruńsko-włocławskiego.

Wiadomości z regionu

Śledź nas