Jesteś tutaj: HomeMagazynMagyaHirekPoznań 1956 i Budapeszt 1956

Poznań 1956 i Budapeszt 1956

Napisane przez  Ł.R. Opublikowano w Magyar Hirek niedziela, 21 luty 2016 16:02

W piątek informowaliśmy o uchwale Senatu, która ustanawia bieżący rok – Rokiem Solidarności Polsko-Węgierskiej. Odbywa się to w 60-tą rocznicę wydarzeń z 1956 roku, które chcielibyśmy Państwu w skrótowo przybliżyć. Oba te wydarzenia stały się symbole przyjaźni narodów polskiego i węgierskiego w XX wieku.

Zaczęło się w Poznaniu, gdzie 28 czerwca 1956 roku, w zakładach przemysłowych im. Hipolita Ciegielskiego (wówczas patronem zakładu był Józef Stalin) wybuchł strajk. Spowodowany był on trudną sytuacją gospodarczą; protestujący domagali się obniżki cen i podwyżki płac. Około 100 tys. robotników wyszło na ulicę, aby pod ratuszem domagać się realizacji swoich postulatów. Władze partyjne KC PZPR zdecydowały o pacyfikacji miasta, w wyniku której zginęło 57 osób po stronie robotniczej i 8 żołnierzy. Przeciwko protestującym wysłano 10 tys. żołnierzy i 400 czołgów.

 

Politycznie te wydarzenia przyniosły zmiany w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Do władzy w PZPR doszedł nie mający zbytniego poparcia w Moskwie Władysław Gomułka, który oferował reformy. Uległy zwiększeniu również swobody obywatelskie, to już nie był znany z lat wcześniejszych terror. Po części związane było to również ze śmiercią Bolesława Bieruta.

 

Węgrzy rozpoczęli powstanie

W październiku tego samego roku, widząc zmiany w Polsce, Węgrzy postanowili walczyć również o swoje prawa. 23 października 1956 roku studenci z Politechniki w Budapeszcie rozpoczęli manifestacji, która miała być symbolem poparcia dla poznańskich robotników. Studencka manifestacja przeszła na plac Józefa Bema, wspólnego dla Węgrów i Polaków bohatera narodowego. Wywołało to dalsze ruchy, wieczorem pod węgierskim parlamentem protestowało ok. 300 tys. osób. Domagano się nominacji na funkcję premiera Imre Nagyego, który związany był co prawda z komunistyczną partią, ale reprezentował poglądowo kurs reformatorski. Dzień później do Budapesztu wkroczyło 6 tys. żołnierzy radzieckich wspieranych przez ponad 200 czołgów.

 

27 października Imre Nagy został powołuje nowy rząd. Wojska radzieckie opuszczają Budapeszt, nowy premier ogłasza koniec systemu rządów jednopartyjnych, neutralność Węgier i chęć wystąpienia Układu Warszawskiego. Rządy Nagyego kończą się zaledwie po kilku dniach, 4 listopada 1956 roku. Tego dnia do boju ruszyło ponad 58 tys. żołnierzy radzieckich wspieranych przez czołgi. Po stronie powstańców zginęło ok. 2,5 tys. osób, straty sowietów i przychylnych im węgierskich wojsk to niecałe 1 tys. zabitych.

 

Symbolem powstania w Budapeszcie jest flaga węgierska z dziurą w środku. Zależne od sowietów węgierskie władze zmieniły bowiem herb, w którym znalazła się czerwona gwiazda. Powstańcy domagający się przywrócenia historycznego herbu, wycinali radziecki symbol.

 

 

 

Kosma Złotowski

Kontakt

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.