Po szumnych obchodach Bydgoskiego Marca sprzed prawie miesiąca można powiedzieć, że wręcz zapomniano, że trwa rok Bydgoskiego Marca. Dzisiaj (16 kwietnia) przypada równa 45. rocznica kluczowego wydarzenia, które pokazało zradykalizowanie się nastrojów – ok. 280 chłopów rozpoczęło protest w historycznej siedzibie Banku Ludowego. 22 chłopów rozpoczęło głodówkę.

Trochę trudno jest budować świadomość znaczenia Bydgoskiego Marca, gdy nie pokazujemy całego kontekstu i wszystkich najważniejszych wydarzeń, a skupiamy się jedynie 19 marca i od niedawna też 16 marca (czyli rozpoczęciu chłopskiego strajku okupacyjnego w siedzibie ZSL przy ulicy Dworcowej w Bydgoszczy i potem konfrontacji robotniczej Solidarności na Miejskiej Radzie Narodowej w dzisiejszym Urzędzie Wojewódzkim), co wynika głównie z tego, że kult swoich postaci budują uczestnicy wydarzeń z 19 marca, chcąc zrobić z tego dnia epicentrum. To był jednak początek całego kryzysu nazwanego Bydgoskim Marcem, a droga do zwycięstwa opozycji była długa i bez kolejnych zdarzeń takiego finału by nie było.

Kontekst zdarzeń

Cofnijmy się jeszcze wcześniej do sierpnia 1980 roku, gdy na Wybrzeżu robotniczy wywalczyli w ramach słynnych porozumień prawo do rejestracji niezależnego od władzy związku zawodowego, czyli NSZZ Solidarność. Od właściwie tego momentu swój niezależny związek chcieli mieć też rolnicy indywidualni. Była podejmowana ku temu walka, ale najbardziej wyrazisty był strajk okupacyjny z 16 marca w Bydgoszczy, o którym zrobiło się głośno po tym jak 19 marca działaczy robotniczej Solidarności siłą wyrzucono z obrad, były nawet pobicia. Po tych zdarzeniach w Polsce pojawiło się ryzyko ponownych strajków generalnych jak to miało miejsce w 1980 roku. Toczyły się rozmowy z władzą – to był proces.

Wydarzenia inowrocławskiego

Dochodzimy w tym momencie do 16 kwietnia, który był następstwem tego, że porozumienie między stronami się oddalało. Władza wyrażała bowiem opór co do zgody na rejestrację Solidarności Rolników Indywidualnych. Dlatego też tego dnia 280 rolników w Inowrocławiu rozpoczęło protest. Jak spojrzymy na liczbę uczestników, to wydaje się to jedno z ważniejszych wydarzeń całego tego kryzysu. Dzień później 33 rolników z całej Polski w ramach solidarności z uczestnikami inowrocławskiego protestu, rozpoczęło głodówkę na Jasnej Górze w Częstochowie.

I to był przełom

Data 17 kwietnia może być w całej tej historii najważniejsza, bo tego dnia zawarto z rządem porozumienie, iż najpóźniej do 10 maja do sejmu trafi projekt ram prawnych, które pozwolą zarejestrować rolniczą Solidarność. W praktyce rozwiązano to 12 maja na drodze sądowej, gdyż to sąd znalazł ramy prawne i zarejestrował rolniczą Solidarność.