28 czerwca 1919 roku w Wersalu pod Paryżem zakończyły się ostatecznie rokowania pokojowe po zakończeniu I wojny światowej. Traktat Wersalski ustalił nowy podział granic. Bydgoszcz na mocy tych postanowień miała wrócić do Polski, na trwałe do granic naszego państwa wróciły także Kujawy Zachodnie i Pałuki.
Faktem jest, że państwo polskie funkcjonowało już od 1918 roku, los Wielkopolski, Kujaw i Śląska był wówczas jednak niepewny. Niemcy, którzy co prawda wojnę przegrali, cały czas rościli sobie prawa do tych ziem, w wyniku czego trwały działania wojenne.
Sukces pod Paryżem Polsce udało się osiągnąć z dwóch powodów. Z jednej strony było to związane z postawą polskich dyplomatów, którzy od stycznia 1919 roku uczestniczyli w konferencji pokojowej w Paryżu – Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego. To właśnie ich podpisy znalazły się na przyjętym w dniu 28 czerwca Traktacie Wersalskim.
Ważnym elementem tego rozstrzygnięcia była także postawa społeczności lokalnej. Organizujący się w Bydgoszczy Polacy na każdym kroku zabiegali, aby ich miasto wróciło do granic Polski. Doktor Jan Biziel pisał memoriał za memoriałem, aby tak się stało. 27 grudnia 1918 roku w Poznaniu wybuchło powstanie wielkopolskie, które dość szybko objęło swoim zasięgiem całą Wielkopolskę i Kujawy Zachodnie. Po kilku dniach Polacy zajęli Nakło, niedługo później Niemcy musieli wycofać się z Inowrocławia. W Bydgoszczy z racji silnego garnizonu niemieckiego do walk nie doszło, ale bydgoszczanie, aktywnie uczestniczyli w bitwach na innych frontach. Można by tutaj znaleźć dziesiątki nazwisk bohaterów, chociażby kpt. Pawła Cymsa, który dowodził walkami o Inowrocław.
Te działania odbywające się na polskich ziemiach widoczne były w trakcie trwania obrad pokojowych. W jednym z momentów francuski marszałek Ferdinant Foch zagroził nawet inwazją wojsk francuskich na Niemcy, jeżeli nie zaprzestaną walk w Wielkopolsce.
Traktat Wersalskich dawał moc prawna temu, co wywalczyli powstańcy wielkopolscy oraz nakazał przekazanie Bydgoszczy w ręce Polaków. To nastąpiło 20 stycznia 1920 roku.
Sectetur adipiscing elit. Sed nisi ipsum, aliquet ac vulputate eu, congue nec diam. Mauris ligula metus, tempus eget scelerisque nec, aliquet et risus. Nulla consequat elit vel ipsum pharetra quis tempor metus varius.
