W 1927 roku prezydent II Rzeczypospolitej Ignacy Mościcki dokonał odsłonięcia w Bydgoszczy pierwszego pomnika poświeconego Henrykowi Sienkiewiczowi w Polsce. Dla części bydgoskich elit uczczenie twórcy ,,Krzyżaków” miało symboliczne znaczenie.
Inicjatywa postawienia pomnika Sienkiewicza narodziła się rok wcześniej, gdy do Polski sprowadzono szczątki pisarza ze Szwajcarii. W Bydgoszczy powstał komitet obywatelski, w którym aktywnie udzielał się dr Witold Bełza oraz Józef Weyssenhoff.
W czasie wojny polsko-krzyżackiej kilka wieków wcześniej Bydgoszcz była ważnym garnizonem polskim, pełniącym rolę strażnicy przeciwko nawale germańskiej. W okresie zaborów Polacy w Bydgoszczy pielęgnujący swoją kulturę narodową spotykali się z licznymi szykanami. Niekiedy dochodziło nawet do rękoczynów, gdy niemiecki ,,Grenchultz” pobił ks. Jana Filipiaka. Stąd też, gdy w 1920 roku Bydgoszcz powróciła do państwa polskiego, bydgoszczanie w sposób szczególny chcieli zademonstrować przywiązanie do Polski – Ta odwiecznie polska ziemia nadal chce pełnić rolę strażnicy przeciwko nawale germańskiej – czytamy w jednej z publikacji poświeconej pomnikowi Henryka Sienkiewicza.
– W Nim – nieśmiertelnym Twoim Synu – cześć i hołd oddawamy (pisownia oryginalna) dziś ziemi ojczystej, kolebce mowy naszej i Panteonowi tysiącletniej chwały dziejowej – ziemi, przeświętej, krwią bohaterów użyźnionej, z której zakwitł kwiat szczęścia wieczystego – mówił na uroczystości w dniu 31 lipca 1927 roku dr Witold Bełza.
– Jedni kochają go za potężną walkę natchnieniem, słowem z Krzyżakami – tych tu pono najwięcej na ziemi wielkopolskiej, zawsze pomnej obowiązku trzymaniu straży wschodniej – mówił Józef Weyssenhoff.
W tej uroczystości obok prezydenta Mościckiego, udział wzięli poza bydgoszczanami także delegacje z Francji, Belgi, Czechosłowacji i Włoch. Pomnik mieścił się w Parku Jana Kochanowskiego.
Zdjęcie z odsłonięcia pomnika w sierpniu 1927 roku.
We wrześniu 1939 roku pomnik Henryka Sienkiewicza został zniszczony przez Niemców. W 1968 roku został odbudowany jednak w zupełnie innej formie.
Sectetur adipiscing elit. Sed nisi ipsum, aliquet ac vulputate eu, congue nec diam. Mauris ligula metus, tempus eget scelerisque nec, aliquet et risus. Nulla consequat elit vel ipsum pharetra quis tempor metus varius.
