24 stycznia 1955 roku w Bydgoszczy odbywały się centralne obchody ,,wyzwolenia” miast Pomorskich spod okupacji hitlerowskiej. Było to tak naprawdę wielkie święto socjalizmu – królowały hasła wzywające klasę robotniczą w imię zwycięstwa gospodarki opartej o socjalizm. Przy tej okazji władze komunistyczne chciały zmarginalizować znaczenie innej ważnej dla Bydgoszczy daty – 20 stycznia 1920 roku.
Uroczystości organ prasowy władzy ludowej jakim była ,,Gazeta Pomorska” zapowiadał jako oddanie hołdu ,,Armii Oswobodzicieli”, w zamyśle chodziło o Armię Czerwoną, która siłą przyniosła Polakom nowy totalitaryzm. Z okazji 24 stycznia (w 10-tą rocznicę zajęcia Bydgoszczy przez Armię Czerwoną) wygłoszono nad Brdą manifest polityczny, w którym krytykowano Niemcy zachodnie za zbrojenia. Padło sformułowanie, że Stany Zjednoczone wspierają hitlerowskich generałów. Wpisywało się to w propagandę straszenia ludności ,,imperialistycznym zachodem”.
Władza robiła wszystko, aby ludność zapomniała, o odbywającej się 20 stycznia, 35-tej rocznicy Powrotu Bydgoszczy do Macierzy. Odzyskania miasta przez Polaków, po ponad wieku niemieckiej niewoli. Wtedy na Stary Rynek wkraczał jednak Żołnierz Polski, a nie Armia Czerwona, dlatego data ta miała być wymazywana ze świadomości bydgoszczan. Warto wspomnieć, że w 1930 roku, w Bydgoszczy odbyły się bardzo duże uroczystości z okazji 10-tej rocznicy Powrotu Bydgoszczy do Macierzy. Dzisiaj pojawia się wiele głosów, do których również się wpisuję, iż 20 stycznia powinniśmy obchodzić jako jedno z najważniejszych bydgoskich świąt. Była dyrektor Filharmonii Pomorskiej Eleonora Harendarska przyznała, że w jej rodzinie data ta była ważniejsza od 11 listopada. Wygłoszony przez Harendarską pogląd jest swego rodzaju świadectwem, iż w wielu bydgoskich rodzinach stawiano opór propagandzie komunistycznej i wpajano młodemu pokoleniu znaczenie daty 20 stycznia.
Wróćmy jednak do stycznia 1955 roku. Mieszkający na emigracji w Londynie bydgoszczanin Paweł Hęciak napisał emocjonalny list do bydgoszczan, w którym opisywał swój stosunek do obchodów dnia 24 stycznia i przypominał, że ważniejsza jest data 20 stycznia. Opublikowany został on w wydawanym w Londynie ,,Przeglądzie Zachodnim”. Niespodziewanie w dniu 24 tycznia 1955 roku, odczytano go również na antenie Radia Wolna Europa.
Treść ,,Listu do bydgoszczan” Pawła Hęciaka (źródło: Kronika Bydgoska XIX):
Paweł Hęciak urodził się w Berlinie w 1910 roku. Jak wspomina w liście, do Bydgoszczy przybył wraz z rodziną w marcu 1920 roku. Działań aktywnie w wielu bydgoskich towarzystwach wioślarskich. W 1957 roku zorganizował w Londynie marsz milczenia z okazji wizyty Nikity Chruszczowa. Udział wzięło w nim ok. 40 tys. Polaków. Zmarł w 1993 roku.
Publikacja ukazała się pierwszy raz w serwisie PopieramBydgoszcz.pl
Sectetur adipiscing elit. Sed nisi ipsum, aliquet ac vulputate eu, congue nec diam. Mauris ligula metus, tempus eget scelerisque nec, aliquet et risus. Nulla consequat elit vel ipsum pharetra quis tempor metus varius.
