Gdy mówi się o pracy organicznej pod zaborem pruskim to często pierwszą myślą jest Poznań i Wielkopolska. Okazuje się jednak, że regionem, gdzie Polacy dominowali gospodarczo były Kujawy Zachodnie, w szczególności obszar Nadgoplański. Kujawy Zachodnie pod koniec XIX wieku uchodziły za najbogatszą część polskich ziem pod zaborem pruskim.
Pisze o tym Waldemar Łazuga w książce ,,Portret rodziny z herbem we wnętrzu”, wydanej przez Wydawnictwo Poznańskie. Książka najbardziej ogólnie mówiąc poświęcona jest związanej z Poznaniem rodzinie Drwęskich, herbu Gozdawa, której chyba najbardziej znanym przedstawicielem był Jarogniew Drwęski, pierwszy polski prezydent Poznania.
W jednym z rozdziałów autor wspomina o powstałym w okresie XIX wieku portu na Gople w Rzeszynku (dzisiaj gmina Jeziora Wielkie) – Kujawy były wtedy najbogatszą częścią polskich Ziem Zachodnich – pisze Waldemar Łazuga – W Pakości, Mogilnie, Strzelnie dominowali Polacy. Niemiecki stan posiadania się kurczy. W Inowrocławiu na rynku głównym nie było już ani jednego niemieckiego sklepu. Na wsi ,,zamożni prawie bez wyjątku”, a nawet bogatsi od niemieckich byli polscy chłopi. Niemieckiego ziemiaństwa się nie obawiano. Nad Gopłem silnie zakorzeniło się polskie ziemiaństwo pod względem obywatelskim na ogół beznaganne – solidarne społecznie, wydajne ekonomicznie, skupione w Kujawskim Towarzystwie Rolniczym.
Dalej autor pisze ważne zdanie – W miastach prawdziwą przeciwwagą dla pruskiego landrata był prałat. Mowa tutaj o księżach, Kościół katolicki odgrywał na tych ziemiach ważną rolę jako ośrodek polski.
W majątkach były młyny, fabryki maszyn rolniczych, suszarnie warzyw, cukrownie i gorzelnie. Od 1867 roku interesy obsługiwał Bank Ludowy na prawach spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W Inowrocławiu w pięknym, nowoczesnym gmachu miał safesy, czyli skrzynki dla szczególnie zamożnych klientów. Tych skrzynek było podobno około 50. Jak na niewielkie stosunkowo Kujawy.
Autor książki pisząc o Kujawach opiera się na zapiskach Izabeli Drwęskiej, żony prezydenta Jarogniewa.
Sectetur adipiscing elit. Sed nisi ipsum, aliquet ac vulputate eu, congue nec diam. Mauris ligula metus, tempus eget scelerisque nec, aliquet et risus. Nulla consequat elit vel ipsum pharetra quis tempor metus varius.
