Poznajcie historię Magdy Willinger, nazwiska panieńskiego Weisberger

Historia ta rozpoczyna się w Czechosłowacji, na Karpatach w miejscowości znanej Kralo Nad Tisza, tuż przed wybuchem II wojny światowej. Magda Weisberger wywodzi się z żydowskiej rodziny, po wybuchu wojny jej rodzina znalazła się w trudnej sytuacji, ojcu z uwagi na pochodzenie zakazano prowadzić działalności gospodarczej i skierowano go do pracy przymusowej.

Dramat zacznie się jednak po Wielkanocy w roku 1944, gdy rodzinę (Magdę, matkę Shari oraz siostry 7-letnią Veronicę i 2-letnią Lilian) wypędzili uzbrojeni żołnierze, a następnie przewieziono do getta w Selvus. Niedługo później Żydzi z Karpat zostali załadowani na bydlęce wagony i wysłani w nieznane. Po dwudniowej podróży zobaczyli napis ,,Auschwitz-Birkenau”. Magda z rodziną nie zdawała sobie sprawy jak mrocznie to miejsce zapamięta historia. Siostry Magdy z racji bycia bardzo młodymi zostały od razu skazane na śmierć. Dziewczynę uratowało natomiast kłamstwo matki Shari, która stwierdziła, że Magda ma 18 lat, gdyby podała prawdziwy wiek – 15 lat, wówczas i ona trafiłaby najprawdopodobniej do komory gazowej.

 

Bydgoszcz

W dalszej części wojny Shari i Magda zostały przewiezione pociągiem do Bydgoszczy i skierowane do fabryki amunicji. W relacjach przedstawiających historię Magdy mowa, o fabryce ukrytej w lesie. Na terenach, gdzie po wojnie powstały zakłady chemiczne Zachem, w czasie wojny działa niemiecka fabryka nitrogliceryny – Dag Fabrik Bromberg. Warunki bytowe kobiet były nieco lepsze niż w Auschwitz. Gdy okazało się, że Shari ma talent kulinarny, otrzymały przydział w kuchni, w której gotowały dla niemieckich oficerów. Kobieta podkradała resztki jedzenia, którymi z narażeniem życia dzieliła się ze współwięźniarkami. Została przyłapana na dzieleniu się cebulom z głodną kobietą w kuchni, za co spotkała ją kara fizyczna, ale też została pozbawiona dostępu do kuchni.

 

W styczniu 1945 roku produkcja stanęła w miejscu, bowiem do Bydgoszczy przestały docierać surowce. Kobiety skierowano do zbierania drewna na opał w lesie. W kolejnych dniach coraz bardziej słychać było ogień artyleryjski, Niemcy powoli uciekali na zachód. Ze wspomnień dowiadujemy się, że schronienie matce i córce zaoferowała Polka. Jak wiemy w styczniu 1945 roku Bydgoszcz zajęła Armia Czerwona. Kobiety wyruszyły w dwumiesięczną podróż do domu do Kralo nad Tiszą. Tam dowiedziały się, że ojciec zmarł na tyfus.

 

Kobiety wyemigrowały do Stanów Zjednoczonych i osiadły w Chicago. Magda poślubiła Erniego Willingera, obecnie w Phoenix w Arizzonie.

 

Opisując historię rodziny Weisberger opieram się na publikacji portalu azcentral.com autorstwa Kariny Bland. Nie wiem, czy ktoś przed nami przedstawił ją w języku polskim.