Francuski płk. Marque widząc entuzjazm Polaków w Bydgoszczy miał wpaść w wielkie osłupienie, bowiem nigdy nie widział takiego entuzjazmu wśród ludności. W swoim przemówieniu stwierdził, że utrzymuje go to w przekonaniu, że dobrze się stało, iż Bydgoszcz na mocy Traktatu Wersalskiego wraca do Polski. 22 stycznia oficjalnego włączenia miasta do Polski i województwa wielkopolskiego dokonał minister Leon Janta-Połczyński.
Data 22 stycznia 1920 to również ważny dzień w historii Bydgoszczy, tego dnia do miasta przybył głównodowodzący wojsk wielkopolskich gen. Józef Dowbor-Muśnicki, w towarzystwie oficerów państw sprzymierzonych, w tym wspomnianego wcześniej francuskiego płk. Marque. Niektórzy toczą nawet spory, która data jest ważniejsza 20 czy 22 stycznia – dzisiaj w setną rocznicę wizyty gen. Józefa Dowbor-Muśnieckiego, na płycie Starego Rynku odsłonięto tablicę pamiątkową.
Z punktu widzenia formalnego to 22 stycznia doszło do przyłączenia Bydgoszczy do Polski, czego dokonał minister Leon Janta-Połczyński, w imieniu polskiego rządu, jednocześnie Bydgoszcz ustanawiając częścią województwa wielkopolskiego. Generałowi Dowbor-Muśnickiemu towarzyszli: płk. Marquete reprezentujący armię francuską, płk. Rawlings z Anglii oraz płk. Signorii z Włoch.
Tego dnia w Bydgoszczy miała miejsce wielka parada wojskowa. Stary Rynek udekorowany był sztandarami polskimi. Przybyło wiele delegacji z terenów podmiejskich. Po dokonaniu przeglądu wojsk przez gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego w kościele pojezuickim odprawiono uroczystą eucharystię. Po mszy ks. Zabłocki wezwał do złożenia hołdu Bogu i dziękczynienia za dar wolności. Następnie przemawiał dr Jan Biziel, który oficjalnie w imieniu polskiej ludności Bydgoszczy przywitał przybyłych do miasta gości z wodzem armii wielkopolskiej na czele. Wtedy to właśnie generał Dowbor-Muśnicki obiecał, że odtąd Bydgoszcz zawsze będzie znajdować się pod ochroną oręża polskiego. Po czym zaintonowano pieśń – Boże coś Polskę. Po tej części obchodów ulicami Bydgoszczy przeszła wielka parada wojskowa, która trwała przeszło godzinę. Wieczorem zgromadzono się w Teatrze Miejskim, gdzie zaprezentowano gościom część III Dziadów Adama Mickiewicza.
Od dzisiaj tamte wydarzenia mają trwały ślad, na budynku Biblioteki Wojewódzkie i Miejskiej, od strony Starego Rynku, uroczyście odsłonięto tablicę pamiątkową gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego – Gen. Józef Dowbor-Muśnicki to w pamięci historycznej bydgoszczan postać szczególna, można powiedzieć symboliczna. Właśnie tutaj, dokładnie 100 lat temu, w towarzystwie wojskowych przedstawicieli ententy przyjął defiladę wojsk wielkopolskich, które 20 stycznia 1920 roku zaczęły wkraczać do miasta – mówił przed odsłonięciem tablicy wicemarszałek województwa Zbigniew Ostrowski.
Szerzej o sylwetce gen. Dowbor-Muśnickiego piszemy – Obietnica generała Józefa Dowbor-Muśnickiego dla Bydgoszczy
– W niedzielę gen. Dowbor-Muśnicki był z nami na Starym Rynku (mowa o inscenizacji) i choćby na Stary Rynek przyszły dziesiątki tysięcy osób, a przyszło kilka tysięcy osób, to nie zetknęło by się z nim tyle osób, ile zetknie się z nim dzięki temu, że ta tablica zostanie tutaj na stale– mówił z uznaniem o inicjatywie zastępca prezydenta Michał Sztybel.
Jest to jedna z pięciu tablic ufundowanych przez Województwo Kujawsko-Pomorskie. W poniedziałek odsłonięte zostały tablice: Romana Dmowskiego, Józefa Piłsudskiego, gen. Józefa Hallera i Wojciecha Korfantego.
Jednym z najbardziej kojarzących się ze styczniem 1920 roku zdjęć w Bydgoszczy, jest poniższa fotografia przedstawiającego przejazd gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego na koniu przed nieistniejącym już Teatrem Miejskim:
Fot: Narodowe Archiwum Cyfrowe
Sectetur adipiscing elit. Sed nisi ipsum, aliquet ac vulputate eu, congue nec diam. Mauris ligula metus, tempus eget scelerisque nec, aliquet et risus. Nulla consequat elit vel ipsum pharetra quis tempor metus varius.
