Stanisław Lem – jeden z największych Polaków ostatnich czasów był agnostykiem, ale do Jana Pawła II odnosił się z szacunkiem

Pisarz Stanisław Lem znany jest na całym świecie i uznawany za jednego z najwybitniejszych Polaków przełomu XX i XXI wieku. Miał specyficzną filozofię, wychowany w wartościach katolickich kiedyś uznał, że w Boga nie wierzy, nigdy nie był jednak wojującym ateistą, miał po prostu swoje podejście. W swoim życiu miał okazję poznać Karola Wojtyłę, późniejszego św. Jana Pawła II. Podejściem Lema do tematu wiary zajmuje się dr Paweł Okołowski, który na początku marca wygłosił prelekcję w tym temacie w Instytucie Prymasa Józefa Glempa w Inoworcławiu.

 

„Lem a chrześcijaństwo” -o to tytuł prelekcji dr Okołowskiego.. Celem wykładu było przybliżenie uczestnikom spotkania filozofii Stanisława Lema oraz ukazanie jaki stosunek do religii, a do chrześcijaństwa w szczególności miał autor Summy technologiae.

 

Wielkość Lema i jego myśli polega na tym, że właściwie nie należy do konkretnych czasów, że ma wymiar ponadczasowy, klasyczny, że odsyła do samych źródeł i korzeni refleksji człowieka nad światem – a więc do filozofii starożytnej. Dochodzimy w ten sposób do kluczowe­go miejsca interpretacji Okołowskiego – iż filozofia Lema jest pokrewna myśli Lukrecjusza, że jest neolukrecjanizmem, że Lem to współczesny Lukrecjusz – pisze Janusz Dobieszański w recensji książki dr Pawła Okołowskiego pt. ,,Materia i wartości . Neolukrecjanizm Stanisława Lema.

 

Lem uprawiał zamaszystą, w tradycyjnym stylu, metafizykę (namysł nad całością Bytu), jednocześnie trwając formalnie (w deklaracjach) przy naturalizmie; odrzucał Platoński dualizm, choć materia i duch są u niego wszechobecne. Zdawał sobie sprawę z tej akurat niekonsekwencji, dlatego uparcie utrzymywał, że nie zbudował systemu. A zbudował – i to nie byle jaki – pisze o Lemie Patryk Okołowski na łamach ,,Teologii Politycznej” – Stanisław Lem to jeden z największych Polaków, wszędzie w świecie znany. Historia zgotowała mu z tego powodu szczególny los: chrześcijanie mają go często za intruza, racjonaliści za zdrajcę. Jedni i drudzy są w błędzie. Ale „wielcy ludzie przychodzą zawsze z odległych stron” – jak on sam mawiał. Czym wiec dalej od jego śmierci, tym i los będzie dla Lema łaskawszy. Widać to już w jego stulecie.

 

Rok 2021 w Polsce obchodziliśmy pod patronatem Stanisława Lema.

 

Dr hab. Paweł Okołowski zajmuje się głównie antropologią filozoficzną i aksjologią, prezentując w nich stanowisko własne. Autor książek: Materia i wartości. Neolukrecjanizm Stanisława Lema (Warszawa 2010), Między Elzenbergiem a Bierdiajewem. Studium aksjologiczno-antropologiczne (Warszawa 2012), Filozofia i los. Szkice tychiczne (Kraków 2015); Głos Pana Lema. Szkice z filozofii człowieka, wartości i kosmosu. W stulecia urodzin autora Summy, (Kraków 2021).