W 1946 roku Bydgoszcz świętowała 600-lecie nadania praw miejskich przez króla Kazimierza III Wielkiego. Dzisiaj z perspektywy czasu wydać się może, że nieco zaskakujące to, że przygotowano tak ambitne uroczystości zaledwie rok po krwawej wojnie, która w sposób szczególny doświadczyła Bydgoszcz.

W piątek w Muzeum Okręgowym zainaugurowano wystawę czasową pt. ,,Obchody 600-lecia Miasta Bydgoszczy” o wydarzeniach z 1946 roku – Wiele traumatycznych rzeczy się nałożyło ,a w 1946 roku jubileusz 600-lecia miasta. I co z tym jubileuszem? – wspomina o ówczesnych dylematach dr Anna Nadolska, autorka okolicznościowej wystawy. Wielkim zwolennikiem, aby zorganizować obchody był dr Witold Bełza. Początkowo koncepcja zakładała symboliczne uczczenie rocznicy, ale ostatecznie wydarzenia poszły w próbie zorganizowania czegoś czym miała żyć cała Polska.

11 kwietnia 1946 muzeum miejskie przekształcono w Muzeum Okręgowe, chociaż nie tyle o nazwę chodziło co o przekazanie okazałego gmachu przy dzisiejszej ulicy Gdańskiej 4, gdzie znajduje się ta wystawa okolicznościowa – W tym dniu o 9 rano odbyło się w farze żałobne nabożeństwo ku czci Leona Wyczółkowskiego. Dlatego, że jego żona podarowała jego dar w postaci dzieł sztuki naszemu muzeum. I Bydgoszcz mu się w 1946 roku odwdzięczyła, w dzień jego urodzin i imienin.

Od tego momentu Leon Wyczółkowski stał się patronem Muzeum Okręgowym. Drugim dużym wydarzeniem była organizacja w dzisiejszym Parku Kazimierza Wielkiego ze zbiornikiem wodnym na środku Pomorskiej Wystawy Przemysłu i Handlu. Ta wystawa pierwotnie planowana była wcześniej, ale te plany pokrzyżował wybuch II wojny światowej. Po zakończeniu działań wojennych chciano do tej idei wrócić, w rezultacie w parku powstały pawilony. Mało kto jest świadomy, że murek w kształcie bramy, który tam mijamy to element pawilonu z tamtej wystawy.

Doktor Nadolska w swoim wystawie, poprzedzającym wystawę o obchodach sprzed 80. lat wspomina, że trzecim dużym elementem obchodów były centralne obchody Święta Lotnictwa Polskiego 1 września 1946 roku, które przy udziale marszałka Roli-Żymierskiego odbyły się w Bydgoszczy. Marszałek przekazał władzom miasta na rzecz Bydgoszczy Medal Grunwaldu III stopnia, chociaż jak przyznaje dr Anna Nadolska wywołało to pewien niedosyt, bo liczono o Virtutii Militarii z uwagi na tragiczną historię miasta w czasie tej wojny. Medal Grunwaldu jest częścią wystawy.

 

 

 

W puencie dr Nadolska przyznaje, że uroczystości z 1946 roku zapoczątkowały wiele inicjatyw, które pozwoliły ożywić życie kulturowe miasta po wojnie, których skutki odczuwamy do dzisiaj, bo chociażby zapoczątkowano wtedy powstanie orkiestry dętej, której rozwój przyczynił się do budowy Opery Nova. Był to też okres w dziejach Bydgoszczy, gdy spotkali się w aktywności obywatelskiej działacze z okresu II Rzeczypospolitej i nowa napływowa powojenna ludność.