20 stycznia świętowaliśmy powrót Bydgoszczy do Polski, na mocy ustaleń traktatu wersalskiego z 28 czerwca 1919 roku. Zapisy traktatu przyznające m.in. Bydgoszcz Polsce to wielka zasługa Romana Dmowskiego, który w naszym mieście nie ma nawet tablicy pamiątkowej. Obchodzony obecnie rok 100-lecia niepodległości, to dobry moment, aby o taką tablicę się upomnieć.
– Był politykiem, można powiedzieć, wielkiego formatu. Mam wrażenie, że to co kupiło audytorium w jego wystąpieniu, to pasja z jaką mówił o sprawie polskiej – mówiła w trakcie swojego wykładu, w 98-tą rocznicę podpisania traktatu wersalskiego, dr Monika Opiołek-Cegiełka z UKW. Mowa o pamiętnym przemówieniu Dmowskiego 29 stycznia 1919 roku, gdzie polski polityk zauważając, że tłumacz niezbyt precyzyjnie przekłada wypowiadane przez niego po francusku słowa, na język angielski, podziękował mu i zaczął przemawiać w dwóch językach jednocześnie. I tak przez kilka godzin. Biegła znajomość dwóch języków zachodnich, zrobiła na słuchaczach bardzo duże wrażenie.
Na zasługi Romana Dmowskiego nie możemy patrzeć jednak tylko przez pryzmat konferencji pokojowej w Wersalu. Oderwanie Poznania, Bydgoszczy czy Pomorza z państwa pruskiego wymagało pokonania Niemiec w I wojnie światowej. Dmowski przyjmując orientacje wokół państw Ententy, budował Polski Komitet Narodowy w Paryżu, później powstała błękitna armia, nad którą dowództwo objął gen. Józef Haller. Była to armia uznana przez Ententę za sojuszniczą. Można zatem powiedzieć, że dzięki Dmowskiemu po I wojnie światowej, Polska znalazła się wśród państw które tą wojnę wygrały.
Mieszkający w ostatnich latach życia w Bydgoszczy, ziemianin spod Mińska – Edward Woyniłłowicz z Dmowskim często się wspierał. Był to jednak spór oparty o szacunek. W swoich wspomnieniach Woyniłłowicz przyznaje, że chociażby politycy polscy związani z zaborem austriackim, byli pogodzeni z tym, iż jeżeli Polska odzyska niepodległość to bez ziem zachodnich, w tym Bydgoszczy. Woyniłłowicz krytykował Dmowskiego za politykę wobec ziem wschodnich, bowiem Dmowski był głównie orędownikiem ziem zachodnich. Stąd też należy mu się u nas szczególna pamięć.
Z tego też powodu z najbliższym czasie planuje powołać komitet obywatelski, na rzecz powstania tablicy pamiątkowej Romana Dmowskiego w Bydgoszczy.
Sectetur adipiscing elit. Sed nisi ipsum, aliquet ac vulputate eu, congue nec diam. Mauris ligula metus, tempus eget scelerisque nec, aliquet et risus. Nulla consequat elit vel ipsum pharetra quis tempor metus varius.
