Od 2028 roku nie będzie już programów operacyjnych dla każdego województwa, zamiast tego będzie jeden centralny Plan Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR), a to w praktyce kończy z zasadami rozdziału funduszy europejskich jakie znaliśmy od 2007 roku w Polsce. Dzisiaj dla wszystkich stron jest jednak sporo niewiadomych jak będzie to wyglądać po nowemu.

Komisja Europejska od nowej kadencji (czyli 2024 roku) zabiega o zmniejszenie liczby programów operacyjnych i scentralizowanie ich do jednego rządowego w każdym państwie członkowskim. Tłumaczono to doświadczeniami z wdrażania NextGen Europe (w Polsce znanego jako KPO), który okazał się efektywniejszym narzędziem od funduszy strukturalnych. Spotykało się to ze sporym oporem władz regionów, w Polsce marszałków województw, ale dzisiaj już właściwie od tej zmiany nie ma odwrotu, a Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej rozpoczęło oficjalnie prace nad opracowanie PPKR dla naszego kraju.

Minister obiecuje udział regionów

Z wypowiedzi na Konwencie Marszałków w województwie opolskim minister Katarzyny Pełczyńskiej-Nałecz wynika, że 44% polskiej alokacji trafi do regionów i że w polskim PPKR znajdzie się 16 rozdziałów dla każdego województwa. Marszałkowie województw maja uczestniczyć również w ich negocjacjach z Komisją Europejską.

Do tej pory było tak, że programy operacyjne negocjowano na linii marszałek województwa – Komisja Europejska. Warto przypomnieć, że przed uruchomieniem środków z perspektywy 2021-2027 widzieliśmy jak na początku była duża pula na modernizację dróg, a stopniowo Bruksela wymuszała jej zmniejszenie na rzecz większego udziału zrównoważonego transportu. Z wypowiedzi minister Pełczyńskiej-Nałęcz wynika, że negocjował będzie rząd, przy udziale marszałków, zatem oczekiwania konkretnych marszałków mogą mieć już mniejsze przebicie.

Etap negocjowania PPKR, podobnie jak do tej pory programów operacyjnych zapewne będzie dalej publiczny, zatem będą mogły w nich uczestniczyć tez organizacje społeczne i jak było do tej pory domagać się np. większego udziału zrównoważonego transportu.

Większą niewiadomą jest to jaki wpływ będą miały władze województw w ustalanie konkretnych inwestycji do dofinansowania unijnego. Minister wspominała, że województwa mogą zarządzać środkami, ale przy udziale samorządów niższego szczebla. Czy to oznacza większy wpływ miast? Czy też większą rolę dostanie sejmik, bo dzisiaj te środki dzielą w praktyce tylko Zarządy Województw?

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej chce w tym roku przygotować rozporządzenie implikujące PPKR, jego projekt zapewne odpowie na większość pytań jakie się dzisiaj pojawiają.