– Bydgoszcz wróciła do Polski nie w geście gwałtownym, ale w porządku przywróconej sprawiedliwości – mówił wicewojewoda Piotr Hemmerling podczas uroczystości 106. rocznicy powrotu Bydgoszczy do Polski. Gdy 11 listopada 1918 roku Polska ogłosiła niepodległość, Bydgoszcz, Pomorze i Wielkopolska były pod niemiecką kontrolą, a przyszłość tych ziem była niepewna. Dlatego dla dziejów Bydgoszczy ważniejszą rolę odgrywa styczeń 1920 roku.

Uroczystości 106. rocznicy powrotu Bydgoszczy do Macierzy rozpoczęły się od Mszy Świętej w Katedrze Bydgoskiej, następnie kompania Wojska Polskiego wprowadziła sztandar na płytę Starego Rynku. W to samo miejsce, które było 106 lat temu miejscem wielkiej euforii oraz przywiania oddziałów płk. Bernarda Śliwińśkiego, które zasłużyły się na polach bitewnych Powstania Wielkopolskiego. Tamte chwile rekonstruujemy na naszym materiale filmowym, z archiwalnych zdjęć z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.

– Są w historii takie chwile, które nie potrzebują podniesionego głosu. One mówią same przez czas, przez konsekwencje, przez trwanie. Dzisiejsza rocznica jest właśnie taką chwilą – podkreślał wicewojewoda Hemmerling, dodając następnie, że powrót Bydgoszczy do Polski to ,,porządek przywróconej sprawiedliwości”. Trzeba bowiem pamiętać, że od XVIII wieku, gdy Bydgoszcz przejęły Prusy w ramach I rozbioru Polski, pokolenia polskich bydgoszczan walczyły o zachowanie polskiego charakteru tego miasta, a nie było łatwo, bo agresywna polityka kolonizacyjna sprawiła, że Polacy byli w mniejszości. Po 11 listopada 1918 roku, gdy przez Niemcy przechodziła rewolucja socjalistyczna, polscy Bydgoszczanie organizowali się, byli obecni w grudniu 1918 roku na Poznańskim Sejmie Dzielnicowym, a pod koniec roku wybuchło Powstanie Wielkopolskie, w które zaangażowało się wielu Bydgoszczan. Następujące później wydarzenia i konferencja pokojowa w Paryżu sprawiły, że w styczniu 1920 roku Bydgoszcz wróciła do Polski.

W dalszej części uroczystości odczytano podniosły apel poległych, oddano salwę honorową i złożono tradycyjnie wiązanki kwiatów.

Warto przypominać też o dacie 22 stycznia, o której w Bydgoszczy mało się mówi, gdy do Bydgoszczy przybył głównodowodzący Powstania Wielkopolskiego gen. Józef Dowbor-Muśnicki oraz minister Leon Janta-Połczyński, tego dnia formalnie włączono Bydgoszcz do Polski.