28 maja Rada Powiatu w Inowrocławiu wygasiła mandaty trójki radnych klubu Nasze Kujawy – Bartosza Krajniaka, Izabeli Wierzbińskiej i Adama Banaszaka. Dowiedzieliśmy się, że pod koniec czerwca wojewoda miał unieważnić te uchwały. Informację tę potwierdza Urząd Wojewódzki. Od strony formalnej ta sytuacja nie jest codzienna.

O planie wygaszenia mandatu Bartosza Krajniaka na majowej sesji pisaliśmy już w kwietniu, bowiem wtedy taka rekomendacja wyszła z komisji. W przypadku mandatów Wierzbińskiej i Banaszaka sprawy 28 maja potoczyły się bardzo szybko. Krajniakowi zarzucono łamanie ustawy antykorupcyjnej w kontekście bycia prezesem Społecznej Inicjatywy Gminy Inowrocław oraz zasiadania w Radzie Nadzorczej PUG w Pakości. Zdaniem Rady Powiatu doszło tutaj do niedozwolonego w prawie łączenia funkcji z mandatem radnego. Izabeli Wierzbińskiej oraz Adamowi Banaszakowi zarzucono, iż nie mieszkają na terenie powiatu inowrocławskiego – Wierzbińskiej wykazano rozliczanie się z Urzędem Skarbowym w zupełnie innym województwie, a Banaszakowi nie widnienie w deklaracji śmieciowej w gminie Gniewkowo, gdzie twierdzi, że mieszka.

Radni poszli do sądu

Na decyzję Rady Powiatu o wygaszenie mandatu zainteresowanym przysługuje prawo odwołania się do sądu. Według naszych informacji cała trójka zaskarżyła uchwały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W tym wypadku do czasu prawomocnego wyroku nadal będą radnymi, co może zając nawet ponad 2 lata, zakładając możliwość złożenia skargi kasacyjnej do NSA.

26 czerwca jak dowiadujemy się w Urzędzie Wojewódzkim rozstrzygnięcie nadzorcze na te uchwały podjął wojewoda, który je unieważnił, wycofując z obrotu prawnego. Na to rozstrzygnięcie Rada Powiatu może złożyć skargę również do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Niecodzienna sytuacja

Mamy z jednej strony formalnie złożone odwołania od uchwał Rady Powiatu do sądu, przez osoby którym chciano odebrać mandaty. Następnie powód tego odwołania wycofał z obiegu wojewoda, co sprawia, że ta sytuacja może być dynamiczna.

W wyroku III OSK 4445/21 Naczelny Sąd Administracyjny uznaje, że tego typu działanie wojewody może nie mieć podstawy prawnej – W realiach sprawy, na gruncie reżimu normatywnego wynikającego z Kodeksu wyborczego, jedynie sąd administracyjny był uprawniony do oceny legalności uchwały rady w przedmiocie wygaśnięcia mandatu wójta.

NSA podkreśla w tym wypadku, że jedynym organem mogącym oceniać merytorycznie decyzję o wygaszeniu mandatu radnego są sądy administracyjne.

Są jednak też orzeczenia wskazujące, że w przypadku stwierdzenia przez wojewodę rażących błędów formalnych w przedmiotowych uchwałach, może je wycofać z obrotu prawnego.

Powiat inowrocławski w tej kadencji jest najprawdopodobniej rekordzistą jeżeli chodzi o podejmowanie decyzji wygaszających mandaty – w samym samorządzie powiatowym takie działania podjęto wobec 6 radnych.

Łukasz Religa

Od 2009 roku związany z lokalnymi mediami. Specjalizuje się w tematach dotyczących infrastruktury, polityki regionalnej oraz funkcjonowaniu samorządów.