Jesteś tutaj: HomeBydgoszczWspomnienie o generale Zbigniewie Nowku

Wspomnienie o generale Zbigniewie Nowku

Napisane przez  Redakcja / IPN Opublikowano w Bydgoszcz sobota, 29 czerwiec 2019 09:45

W nocy z 16 na 17 czerwca zmarł gen. Zbigniew Nowek, działacz opozycji antykomunistycznej, a później twórca służb specjalnych w III Rzeczypospolitej. Jego pogrzeb miał miejsce w ostatni poniedziałek. Prezentujemy notkę wspomnieniową autorstwa Instytutu Pamięci Narodowej.

Zbigniew Nowek urodził się w 1959 r. w Bydgoszczy. Ukończył studia prawnicze. W czasach PRL był aktywnym działaczem opozycji, w lutym 1981 r. kierował strajkiem studenckim na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, był też szefem NZS na UMK. 13 grudnia 1981 r. wydano za nim list gończy. W latach 1981-1984 był jednym z organizatorów podziemnej poligrafii w regionie gdańskim, wydawcą, redaktorem, drukarzem i kolporterem ulotek.

 

W 1990 rozpoczął pracę w świeżo utworzonym Urzędzie Ochrony Państwa jako przedstawiciel tzw. solidarnościowego naboru – ludzi związanych z solidarnościowym podziemiem, którzy w służbach specjalnych mieli częściowo zrównoważyć wpływy funkcjonariuszy dawnej SB.

 

Nowek został szefem delegatury UOP w Bydgoszczy. Po wyborach parlamentarnych w 1997 r., wygranych przez AWS, Nowek awansował na funkcję zastępcy szefa UOP, a w lutym 1998 r. został szefem całego Urzędu.

 

Za jego czasu UOP doprowadził do wydalenia 12 dyplomatów rosyjskich, którzy opuścili nasz kraj w styczniu 2000 roku jako szpiedzy. W 2000 r. w wywiadzie z okazji 10-lecia Urzędu Zbigniew Nowek uznał wykrycie rosyjskiej siatki szpiegowskiej za największy sukces służb specjalnych po 1989 r. UOP za kadencji Nowka dostosował również niektóre procedury (m.in. ustawa o ochronie informacji niejawnych) do standardów NATO.

 

Po powstaniu Instytutu Pamięci Narodowej Nowek jako szef UOP podpisał z prezesem IPN Leonem Kieresem porozumienie o przekazaniu pierwszych dokumentów.

 

– Odszedł wybitny działacz antykomunistycznej opozycji, jeden z bohaterów Sierpnia’80 i narodzin Solidarności, lider NZS na UMK, zaangażowany miłośnik historii, w tym niestrudzony piewca polskiego bohaterstwa w zrywach niepodległościowych, popularyzator pamięci o Polskich Termopilach, a także wielki przyjaciel IPN – podkreśla prof. Mirosław Golon, dyrektor IPN Gdańsk.

 

– Jego wspaniałym dziełem wydawniczym była publikacja „Zadwórze – Polskie Termopile. 17 sierpnia 1920”, poprzedzona wstępem i zredagowana przez Wojciecha Polaka i właśnie Zbigniewa Nowka. Wśród bardzo wielu osiągnieć na polu popularyzacji historii najnowszej, jest to rzecz niezwykle cenna i szczególnie warta wspomnienia – dodaje.

 

We wstępie do prezentowanej publikacji Zbigniew Nowek oraz Wojciech Polak opisują przebieg bitwy i ukazują niezwykłe bohaterstwo polskich żołnierzy, którzy bronili zdobytych pozycji przez 11 godzin i w tym czasie sześciokrotnie odparli ataki bolszewickiej kawalerii.

 

W bogato ilustrowanej książce zamieszczono m.in. reprinty dwóch przedwojennych publikacji opisujących przebieg walk pod Zadwórzem. Pierwszy stanowi opowiadanie Zofii Kossak pt. „Pod Zadwórzem”, drugi to wspomnienia Seweryna Falińskiego – jednego z ocalałych z tej bitwy żołnierzy Wojska Polskiego – pt. „Rycerze Zadwórzańscy”. Do dziś tekst ten, opublikowany pierwotnie w 1927 r., stanowi podstawowe źródło opisujące przebieg bitwy i bohaterstwo polskiego żołnierza.

 

– Dla uczczenia 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości w 2018 roku udało mu się doprowadzić do wydania w 4 tys. egzemplarzy i przesłania do licznych bibliotek i innych instytucji tej pięknej publikacji – zaznacza prof. Golon.

 

– Wśród licznych inicjatyw gen. Nowka warto wspomnieć także o tej z 2018 roku, gdy odcinek ulicy prowadzącej do akademików UMK (tzw. Osiedle Centrum) w pobliżu placu Zbigniewa Herberta, otrzymał nazwę Niezależnego Zrzeszenia Studentów – uzupełnia dyrektor IPN Gdańsk.

 

Generał otrzymał wiele odznaczeń i wyróżnień. W 2007 r. został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Republiki Litewskiej za zasługi na rzecz litewsko-polskich stosunków międzypaństwowych i bezpieczeństwa obu krajów. W 2009 r. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, przez Lecha Kaczyńskiego, za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce.

 

Gen. Zbigniew Nowek 24 czerwca spoczął na cmentarzu w Zielonce należącym do parafii pw. Matki Boskiej Bolesnej w Cielu. Uroczystości rozpoczęła Msza św. pogrzebowa w kościele parafii Świętych Polskich Braci Męczenników w Bydgoszczy przy ul. Ks. Popiełuszki 3, z którą zmarły był związany przez wiele lat. Instytut Pamięci Narodowej na pogrzebie reprezentował Jan Baster, zastępca prezesa IPN, liczna delegacja IPN Oddział w Gdańsku oraz Delegatury IPN w Bydgoszczy.

 

Notka: IPN

Warte obejrzenia

  • Zawisza przybliża się do III ligi

    W sobotę grała 22 kolejka IV ligi, w której zobaczyliśmy kolejne pojedynki pomiędzy klubami z grupy mistrzowskiej, walczącymi o awans do III ligi. Najciekawiej zapowiadał się mecz we Włocławku pomiędzy Liderem i liderującym w tabeli Zawiszą Bydgoszcz. Miał być to mecz na szczycie, okazał się jednak dość jednostronny.

    Etykiety: piłka nożna
  • Chemik będzie próbował włączyć się w grę o III ligę?

    W sobotę 10 kwietnia rozegraną drugą kolejkę w ramach grupy mistrzowskiej – najciekawszym meczem był pojedynek lidera Zawiszy Bydgoszcz z Włocłavią Włocławek, ten mecz nie przyniósł jednak bramek, bliżej zwycięstwa byli gospodarze, ale pod koniec pierwszej połowy rzutu karnego nie wykorzystał Kamil Żylski. Przewaga Zawiszy nad Włocłavią oraz Liderem Włocławek to 3 punkty oraz jeden mecz zaległy w zanadrzu.

    Etykiety: piłka nożna

Wiadomości sportowe

19 marca 1346 roku król Kazimierz III Wielki nadał Bydgoszczy prawa miejskie.

 

   

 

 

Jan Szopiński- poseł na Sejm RP

W walce o środki dla Bydgoszczy w ramach Krajowego Planu Odbudowy na drogi i pomoc przedsiębiorcom oraz likwidację zanieczyszczeń po Zachemie...

W walce o środki dla Bydgoszczy w ramach Krajowego Planu Odbudowy na drogi i pomoc przedsiębiorcom oraz likwidację zanieczyszczeń po Zachemie...

Opublikowany przez Jana Szopińskiego Czwartek, 18 marca 2021
  • Dane o szczepieniach są tak prezentowane, że pogubić może się nawet wojewoda

    - W tej chwili mamy w województwie kujawsko-pomorskim 440 tys. (zaszczepionych) dawką pierwszą oraz dawkami dwiema 110 tys. osób – pochwalił się na wtorkowej konferencji prasowej wojewoda Mikołaj Bogdanowicz. Gdyby tak było to przynajmniej jedną dawką szczepionki zaszczepione byłoby 21,6% populacji naszego województwa, czym zawyżalibyśmy znacznie średnią dla Polski, która wynosi 17,5%. Okazuje się, że sposób prezentacji oficjalnych informacji o szczepieniach nie jest zbyt czytelny.

  • Sami sobie zgotowaliśmy ten los

    W niedzielę wykazaliśmy, że w marcu mieliśmy w kujawsko-pomorskim wzrost zgonów w stosunku do roku ubiegłego o 35%, Tzw. zgony nadmiarowe widoczne są od listopada, w tym okresie jest to ponad 6 tys. zgonów. W wielu zestawieniach Polska widnieje jako ten kraj w Europie, gdzie tych przedwczesnych zgonów jest najwięcej i to jest nasza wielka porażka.

Wiadomości z regionu